An Nuacht is Déanaí

baile»An Nuacht is Déanaí

Féach sa Chartlann

Foclóir.ie beo anois | Foclóir.ie is live

29/01/2013

Tá na hóráidí ó sheoladh oifigiúil an fhoclóra ar fáil anseo anois, ina measc siúd óráid Uachtarán na hÉireann Micheál D. Ó hUiginn.

Uachtarán na hÉireann Michael D. Higgins

CEO Foras na Gaeilge Ferdie Mac an Fhailigh

Seosamh Mac Donncha Cathaoirleach Coiste an Fhoclóra

Beidh Foclóir Nua Béarla-Gaeilge Fhoras na Gaeilge á sheoladh go hoifigiúil ag Uachtarán na hÉireann, Micheál D Ó hUigínn, sa Ghailearaí Náisiúnta inniu, Déardaoin 24 Eanáir 2013. Is é seo an chéad fhoclóir náisiúnta Béarla-Gaeilge ó foilsíodh English-Irish Dictionary de Bhaldraithe in 1959.

Is féidir teacht ar an bhfoclóir nua ar líne saor in aisce ag www.focloir.ie agus tá timpeall trian dá ábhar deiridh ar fáil ann faoi láthair. Cumhdaíonn sé sin thar 80% de ghnáthúsáid an Bhéarla. Beifear ag cur leis an leagan ar líne i mbliana agus an bhliain seo chugainn, agus foilseofar an leagan deiridh ar líne agus mar leabhar araon in 2015.

Is céim mhór chun tosaigh don Ghaeilge é seo agus tá sé ar cheann de na tionscadail is mó riamh ag Foras na Gaeilge, gníomhaireacht den chomhlacht forfheidhmithe Thuaidh-Theas, An Foras Teanga. Deir Seosamh Mac Donncha, Cathaoirleach Choiste an Fhoclóra i bhForas na Gaeilge agus an té a bhí ina Phríomhfheidhmeannach nuair a thosaigh an tionscadal in 2000, go bhfuil an foclóir nua seo riachtanach d’fhorbairt na Gaeilge amach anseo:

“Táim thar a bheith sásta go bhfuil an Foclóir Nua Béarla-Gaeilge á chur ar fáil saor in aisce ar líne,” ar sé. “Beidh sé ina áis bhunriachtanach ag Gaeilgeoirí i gcoitinne agus go háirithe ag foghlaimeoirí Gaeilge ar fud an domhain, agus is acmhainn luachmhar chultúrtha é freisin a léiríonn saibhreas agus tábhacht ár saíochta cultúir agus teanga,” arsa an tUasal Mac Donncha.

Tá foireann timpeall 70 duine ag obair ar an bhfoclóir seo ó 2000 ar bhuiséad iomlán €6.088m a théann ar aghaidh go dtí deireadh 2015. Níor thosaigh scríobh an fhoclóra féin go dtí 2008. San fhoclóir reatha tá thar 7,000 ceannfhocal ina bhfuil 1.3 milliún focal de théacs agus thar 40,000 frása samplach mar aon le comhaid fuaime agus treoracha cuimsitheacha gramadaí. Beidh thar 40,000 ceannfhocal san iomlán san fhoclóir faoin am a mbeidh sé críochnaithe in 2015. Timpeall 900,000 focal atá i bhfoclóir ceannródaíoch sin de Bhaldraithe ó 1959, an príomhfhoclóir dá chineál ó shin i leith.

“Tá an Foclóir nua ag teacht le gnás an lae inniu san fhoclóireacht chomhaimseartha sa mhéid gurb í an úsáid an tslat tomhais maidir le cad é a chuimsítear i bhfoclóirí. Tá ábhar Béarla an Fhoclóra nua bunaithe ar an tslí a n-úsáidtear an teanga sin in Éirinn agus mar an gcéanna tá an t-ábhar Gaeilge bunaithe ar Ghaeilge na Gaeltachta sa lá atá inniu ann,” arsa an Dr Pádraig Ó Mianáin, eagarthóir an Fhoclóra. “Ba mhian linn an Ghaeilge bheo a chur chun tosaigh, agus tá comhaid fuaime as na trí mhórchanúint ag dul leis an ábhar chomh maith mar áis bhreise do lucht foghlama na teanga,” ar sé.
Thréaslaigh an tAire Stáit sa Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta, Donnchadh Mac Fhionnlaoich, TD le Foras na Gaeilge agus le foireann an tionscadail as an dul chun cinn suntasach atá déanta acu chun leagan leictreonach den bhfoclóir nua Béarla-Gaeilge a chur ar fáil:
 “Tá gné thábhachtach den Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010-2030 á cur i gcrích tríd an tionscadal uaillmhianach seo agus tá stádas na Gaeilge mar theanga bheo nua-aimseartha treisithe go mór dá réir,” a dúirt an tAire Stáit.

Beidh www.focloir.ie beo ar líne Déardaoin 24 Eanáir 2013.

Tuilleadh eolais:

Natasha Fennell, Stillwater Communications
T: 01 6770630 / 087 2904658 R: natasha@stillwater.ie

Úna Ní Chárthaigh, Stillwater Communications
T: 01 6770630 / 086 3375050 R: una@stillwater.ie

Beidh an Foclóir Nua Béarla-Gaeilge ar fáil saor in aisce ar líne ag www.focloir.ie

Beidh fáil ag úsáideoirí an fhoclóra ar ghearrthóga fuaime óna trí príomh chanúintí, siad sin cúige Chonnacht, cúige Uladh agus cúige Mumhana. Tá roinnt samplaí thíos do chéard a bheas le cloisteáil;

(Black)

Dubh Con
Dubh Mum
Dubh Uladh

(Sick/Ill)

Tinn Con
Tinn Mum
Tinn Uladh

(Good Night)

Oíche Mhaith Con
Oíche Mhaith Mum
Oíche Mhaith Uladh

(Film/Movie)

Scannán Con
Scannán Mum
Scannán Uladh

 

Ba iad Macalla Teo a rinne an taifead ar na focail don fhoclóir nua.

FAOIN Spotsolas

An Gúm faoi thrácht

Gearrliosta Ghradaim Leabhar na Bliana - Leabhair Pháistí Éireann. Ainmníodh Na Laochra is Lú ar ghearrliosta 2013

Tuilleadh eolais